Transgendertentoonstelling op CS moet 'acceptatie en begrip' kweken

Monique Verlind (DJMO)

De Amstelpassage op het Centraal Station in Amsterdam staat vanaf vandaag volledig in het teken van transgenders. Overal komen foto’s te hangen van mensen uit de gemeenschap. In samenwerking met Lil’ Amsterdam en Pride Photo Award heeft ook dragqueencafé De Lellebel een hoekje ingericht met een speciale transgenderexpositie.

"Er wordt nu wél veel over ze gepraat", vertelt Hans Wijtenburg van Café de Lellebel. "Maar wij zien het als doelstelling van Stichting de Lellebel om een thuishaven te zijn voor transgenders. Als mensen op dit soort plekken meer over transpersonen kunnen lezen en te weten kunnen komen, dan ontstaat er ook meer begrip voor ze."

Aaicha Bergamin
Een deel van de tentoonstelling is gewijd aan een boegbeeld van de Amsterdamse transgemeenschap, de in 2014 overleden Aaicha Bergamin. Zij wordt beschouwd als één van de eerste transgenders van de stad. Wijtenburg: "Nadat haar familie haar niet accepteerde als trans, ging ze naar Parijs om na jaren uiteindelijk weer hier terecht te komen. Hier runde ze het theatercafé De Oportobar."

In een vitrine zijn spullen van Aaicha te vinden, zoals een make-updoosje en een agenda. Aan een paspop hangt een kaftan, die zij vaak droeg. "De bontjas die we zouden krijgen viel bijna uit elkaar, in plaats daarvan hangt de kaftan hier. Voor sommige mensen zijn dit echt relikwieën."

Van Bloedstraat tot discriminatie
Maar de tentoonstelling gaat zeker niet alleen over dat ene boegbeeld. Transsekswerkers in de Bloedstraat krijgen extra aandacht omdat zij volgens Wijtenburg trots mogen zijn op wat zij doen. "Lang was de prostitutie de enige vorm van werk die transgenders konden uitoefenen. Vooral omdat ze in andere beroepen werden geweigerd."

Ook is er aandacht voor geweld tegen transpersonen. Er hangen foto's van transgenders die slachtoffer zijn geworden. Zo is er een foto te zien van de Turkse Hande Kader. "Zij was een lhbti-activist in Instanboel. Zij is verkracht, vermoord en vervolgens ook verbrand om wie ze was. Ze heeft echt een verschrikkelijk einde gekregen. Hier willen wij mensen als haar eren."

In de natuur
Een ander opvallend thema is 'transdieren'. Volgens Wijtenburg een volledig logische keuze, terwijl hij wijst naar een beeld van een roze koe. "Er is een verhaal van een koe die zich als een mannetje gedroeg, als een stier. Het had uiteindelijk met een afwijkende hormoonhuishouding te maken. Die koe is uiteindelijk afgemaakt, omdat mensen niet wisten wat ze met haar aanmoesten."

Om aan te geven dat 'transgenderisme' iets is wat ook in de natuur voorkomt, haalt Wijtenburg nog wat voorbeelden aan. "Hyenavrouwtjes hebben een soort van penis, en ook zwaardvissen zijn een bijzonder geval. Als er te weinig mannetjes zijn, dan veranderen de vrouwtjes van geslacht, het is dus iets natuurlijks."

De lang gekoesterde droom van Café de Lellebel is de oprichting van een groot transgendermuseum. Deze expositie moet daartoe leiden. Donaties voor een museum zijn altijd welkom volgens Wijtenburg en kunnen gedaan worden via de Facebookpagina Transgender Museum.